Célestin Freinet

Het onderwijs op de Freinetschool is gebaseerd op de ideeën van Célestin Freinet (1896–1966). Hij was een Franse pedagoog en onderwijsgevende. Omdat hij op zijn afgelegen dorpsschool in Bar sur Loup merkte dat kinderen in zijn klas nauwelijks geïnteresseerd waren in de droge leerstof, zocht hij naar andere werkwijzen. Hij ging met zijn kinderen de school uit om bedrijfjes in het dorp en de natuur in de omgeving te bekijken. Kinderen leren van de ervaringen van andere kinderen, volwassenen, culturen enz., waarbij de leraar diepte en structuur aanbrengt. Freinet ontwikkelde technieken waardoor ervaringen van de kinderen uitgangspunt zijn voor het onderwijs.  Een ander belangrijk kenmerk van de Freinetmethode is het werken met coöperatief leren. In plaats van uitsluitend individueel te werken, worden leerlingen gestimuleerd om samen te werken, ideeën uit te wisselen en elkaar te helpen bij het oplossen van problemen. Dit bevordert niet alleen sociale vaardigheden, zoals communicatie en samenwerking, maar leert kinderen ook verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leerproces én dat van hun klasgenoten. Deze manier van leren bereidt hen beter voor op de samenleving, waar teamwork en gezamenlijke inspanning vaak essentieel zijn.

Inbreng van kinderen staat centraal

Freinet werkt vanuit de belevings­wereld van het kind. De eigen ervaringen van leerlingen zorgen voor uitdaging en zullen de leerlingen motiveren om tot leren te komen. Als voorbeeld schrijven leerlingen teksten van waaruit een zelfgekozen thema centraal staat in de komende week. De leerlingen werken zoveel mogelijk in hun eigen tempo de leerstof van de basisschool door. Zij leren verantwoordelijkheid te dragen voor elkaar, hun werk en de omgeving. Ook leren ze luisteren naar elkaar en samenwerken. Daarbij geven we de leerlingen zoveel mogelijk zelf de verantwoording over het eigen leren. Zij zijn, hoe klein ook, mede-eigenaar van het eigen leerproces. De leerkracht treedt sturend en corrigerend op.

Cultuureducatie

Cultuureducatie zit in het Freinetonderwijs verweven, zodat de kinderen actief en creatief de kunst en cultuur om hun heen beleven en ervaren. Kinderen komen toe aan het ontwikkelen van eigen talenten. Ze ontwikkelen een gevoel van esthetiek doordat men in aanraking komt van verschillende uitingsvormen van kunst.

Daarnaast ondersteunt en verrijkt cultuuronderwijs de cognitieve vakken. Dat wil zeggen dat kunsteducatie een inspiratiebron is voor alle leergebieden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het zoeken naar ritme in muziek wat een inspiratie kan zijn voor de rekenles.

Voordelen Freinet-onderwijs

Volgens de Freinet-methode houden kinderen zich bezig met onderwerpen die zij interessant vinden en bij hen passen, wat voor meer motivatie zou zorgen. Kinderen leren zich te uiten, samen te werken met anderen, op onderzoek uit te gaan en presentaties te maken. Allemaal belangrijke onderdelen die de kinderen in het vervolgonderwijs (en het leven) kunnen helpen.

Nadelen Freinet-onderwijs

Op de Freinetschool ontbreekt de structuur die we van andere scholen gewend zijn. Dat kan de overstap naar het voortgezet onderwijs extra moeilijk maken voor je kind. Daarnaast kan niet elk kind even goed omgaan met de vrijheid. Veel kinderen hebben juist behoefte aan meer structuur en regelmaat.

Eigen ervaringen

Als Freinetwerker heb ik van mijn oudere voorgangers geleerd om samen met de kinderen te doen. Freinet ging tussen de kinderen staan, wilde weten wat de wereld van het kind was en wilde die wereld de school in brengen. Dit deed hij d.m.v. technieken. Later bekend als de Freinettechnieken; zoals o.a. de vrije tekst, vrije expressie, proefondervindelijk verkennen en de buitenwandeling om er een paar te noemen. Hierin zie je dat Freinet een 'doener' was. Woorden waren belangrijk maar kwamen na het verkennen van de wereld, verkennen van elkaars ideeën d.m.v. discussie. Dat doen is wat voor kinderen uitermate belangrijk is, omdat ze de kennis en vaardigheden dan beter tot zich nemen en onthouden. Het leven is handelen. 

Uitwisseling

Freinet vond het uitermate belangrijk om uitwisselingen te bevorderen. Hij bezocht schoilen in verschillende landen, las werk van talloze anderen pedagogen, bezocht internationale conferenteis en congressen en voerden met collega's discussies om zijn ideeen aan te scherpen. Daarbij vond hij ieders inbreng even belangrijk. 

Laten we zijn voorbeeld volgen in deze wereld vol informatie, maar waarbij we door de versnippering elkaar niet goed meer kunnen vinden.
link vereniging
link belgie
link cinem


Met dank aan het het Freinet-archief in Vence voor de afbeelding.